ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ IV
ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
ΣΥΝΟΛΟ ΩΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ : 12,12,14,14
ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ : 8 , 8, 9, 9
ΤΥΠΙΚΟ ΕΞΑΜ. ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ : Δ' , Ε', ΣΤ', Ζ'
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ :
ΕΠΙΠΕΔΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ - Μ.Ε.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ :
Το παρόν σκοπό έχει να περιγράψει σε γενικές γραμμές τους στόχους που επιδιώκονται στην εκπαίδευση στην Κοινωνική Εργασία μέσω της πρακτικής άσκησης.
Απευθύνεται στους σπουδαστές /στριες του τμήματος και του συνεργάτες του τμήματος που εργάζονται στα πλαίσια πρακτικής άσκησης και εμπλέκονται στην εκπαίδευση των σπουδαστών /στριών, είτε λόγω της ειδικότητας τους ως Κοιν. Λειτουργοί, την ευθύνη της συνεργασίας με την ομάδα των σπουδαστών /στριών.
Το περίγραμμα αυτό είναι ένας οδηγός εργασίας και μέσω αυτού επιδιώκεται η υποβοήθηση του έργου όσων εμπλέκονται στην πρακτική άσκηση και η κατά το δυνατόν εξασφάλιση ομοίων εκπαιδευτικών ευκαιριών για το σύνολο των σπουδαστών /στριών.
Περιλαμβάνει:
1. Τους γενικούς σκοπούς της εργαστηριακής πρακτικής άσκησης .
2. Τις επί μέρους επιδιώξεις στην πρακτική άσκηση.
3. Γενικά καθήκοντα / υποχρεώσεις σπουδαστών /στριών.
4. Γενικές ευθύνες των πλαισίων άσκησης.
5. Γενικά καθήκοντα / υποχρεώσεις εκπαιδευτικών του τμήματος Κοινωνικής Εργασίας.
1. Γενικοί σκοποί της εργαστηριακής άσκησης.
Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πρακτικής άσκησης θα πρέπει να συσχετίζεται με τους συνολικούς στόχους της εκπαίδευσης και της άσκησης στην κοινωνική εργασία.
Γενικά ως στόχος θεωρείται η εκπαίδευση και η άσκηση ανθρώπων που θα είναι ικανοί να κάνουν εργασιακές σχέσεις με πελάτες ή ομάδες πελατών, να συλλέγουν, μελετούν και αξιολογούν πληροφορίες υπό το φως σχετικών θεωρητικών απόψεων, να διαλέγουν και να προωθούν την κατάλληλη μέθοδο για παρέμβαση μέσω της χρήσης του εαυτού ή άλλων ως πηγές και να παίρνουν την ευθύνη αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας της παρέμβασης.
Τα πλαίσια άσκησης θα πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα στους σπουδαστές /στριες να αναπτύξουν τις δεξιότητες τους στην πρακτική στην άμεση εργασία με τους πελάτες, θα πρέπει να τους ενθαρρύνουν να αναπτύξουν το δικό τους τρόπο εργασίας, να αποκτήσουν κατανόηση των εαυτών τους σε αλληλεπίδραση με άλλους και των εαυτών τους ως επαγγελματίες μέσα σε οργανώσεις. Αναμένεται να αναπτύξουν γνώση και κατανόηση των πρακτικών όψεων της κοινωνικής εργασίας, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν π.χ. εξοικείωση με το νομικό σύστημα, την κοινωνική ασφάλιση, το σύστημα υγείας, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν τα συμφέροντα των πελατών.
Οι σπουδαστές /στριες θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία να εργάζονται ουσιαστικά και υπό εποπτεία σε κοινωνικές οργανώσεις. Αναμένεται να συμμετέχουν στην εργασία της υπηρεσίας και να αναλαμβάνουν ειδικές ευθύνες όπως συμφωνούνται με τους υπευθύνους της υπηρεσίας και τους επόπτες.
Μέσω αυτής της εργασίας οι σπουδαστές /στριες θα πρέπει να στοχεύουν :
α) Να εμπλακούν στην παροχή προσωπικών κοινωνικών υπηρεσιών σε πελάτες.
β) Να αναπτύξουν την πρακτική της κοινωνικής εργασίας και να δοκιμάσουν διάφορους τρόπους βοήθειας / εργασίας.
γ) Να συνειδητοποιήσουν και να προβληματιστούν για τις κοινωνικές αξίες, τις προσωπικές τους και της οργάνωσης, πάνω στις οποίες εργάζονται.
δ) Να συνεργάζονται και να εργάζονται με συναδέλφους, το προσωπικό της οργάνωσης, άλλες οργανώσεις και επαγγελματίες.
ε) Να αναπτύξουν την ικανότητα τους, να εμπλέκονται σε μια ποικιλία ρόλων και να αξιολογούν κριτικά την αποτελεσματικότητα της εργασίας τους.
2. Επί μέρους επιδιώξεις της πρακτικής.
Α. Στον τομέα της Κοινωνικής Εργασίας με Άτομα / Οικογένειες .
Κάθε σπουδαστής /στρια πρέπει να έχει την ευκαιρία να εργαστεί με άτομα και οικογένειες, ώστε :
- Να μάθει να καθορίζει πριν από τη συνεργασία του με το άτομο ή την οικογένεια, τους σκοπούς και το περιεχόμενο της αρχικής φάσης.
- Να καθορίζει μαζί με τον πελάτη «συμβόλαιο» εργασίας (διάρκεια εργασίας, επιδιωκόμενοι σκοποί, τρόπος εργασίας κ.α.).
- Να τελειοποιήσει τις γνώσεις του στην τεχνική της συνέντευξης.
- Να κατανοήσει τα στάδια εργασίας: μελέτη - εκτίμηση (διάγνωση) στόχοι εργασίας σε κάθε περίπτωση / οικογένεια και να σχεδιάσει χρονικό (προγραμματισμός) την παρέμβαση του με τα μέσα που διαθέτει η οργάνωση ή την αξιοποίηση άλλων πηγών βοήθειας ή δημιουργία νέων, εμπλέκοντας τον πελάτη στη διεργασία.
- Να κατανοήσει την έννοια και την ουσία της επαγγελματικής σχέσης και να την αξιοποιήσει προς όφελος των πελατών.
- Να αξιολογεί την πραγματοποιηθείσα εργασία και να επαναπροσδιορίζει στόχους μαζί με τον πελάτη.
- Να κατανοήσει το περιεχόμενο και τη σημασία της τελικής φάσης στην εργασία με άτομα / οικογένειες.
- Να κατανοήσει τη σημασία της τήρησης αρχείου αλλά και δημιουργίας (αν δεν υπάρχει στην υπηρεσία) και να μάθει να συντάσσει εκθέσεις, ενημερωτικά δελτία, κοινωνικά, ιστορικά κ.α. σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας του επαγγέλματος του Κ.Λ.
Β. Στον τομέα της Κοινωνικής Εργασίας με Ομάδες :
Κάθε σπουδαστής /στρια πρέπει να έχει την ευκαιρία να εργαστεί με ομάδες ώστε :
- Να κατανοήσει την διαδικασία σχηματισμού και καθορισμού των σκοπών της ομάδας και τους παράγοντες που επιδρούν και επηρεάζουν την λειτουργία της (πολιτική της οργάνωσης, ατομικοί στόχοι μελών, ευρύτερο περιβάλλον επαγγελματικές γνώσεις / επιδιώξεις του Κ.Λ. κ.α.).
- Να γνωρίσει τα στάδια / φάσεις ανάπτυξης της ομάδας.
- Να μπορεί να διακρίνει τους ρόλους που εκφράζουν τα μέλη σε μια ομάδα και πως αυτοί επηρεάζουν την εξέλιξη της.
- Να μπορεί να δει με σαφήνεια το δικό του ρόλο στην διεργασία της ομάδας.
- Να μπορεί να κατανοήσει τα δυναμικά μιας ομάδας (αλληλεπιδράσεις -σχέσεις) και να τα χρησιμοποιήσει για την ανάπτυξη της και την επίτευξη των στόχων της.
- Να μάθε να αξιοποιεί και να χειρίζεται διάφορες ομαδικές καταστάσεις (υποομάδες - διαμάχη κ.α.).
- Να μάθει να χρησιμοποιεί τις τεχνικές παρέμβασης στην ομαδική εργασία.
- Να κατανοήσει την αναγκαιότητα της ύπαρξης κανονισμού λειτουργίας της ομάδας.
- Να κατανοήσει το περιεχόμενο και τη σημασία της τελικής φάσης στην Κοινωνική Εργασία με ομάδες.
- Να κατανοήσει τη σημασία τήρησης / δημιουργίας αρχείου της ομάδας (πρακτικά συναντήσεων, ενημερωτικές εκθέσεις, καρτέλες μελών, αξιολογικές εκθέσεις κ.λ.π.) σύμφωνα με τον κώδικα δεοντολογίας του επαγγέλματος του Κ.Λ.
Γ. Στον τομέα της Κοινωνικής Εργασίας με Κοινότητες :
Κάθε σπουδαστής / στρια σε όποια υπηρεσία και αν ασκείται, θα πρέπει να έχει την ευκαιρία να γνωρίσει βασικά σημεία στην εργασία με Κοινότητα (Λειτουργική - Γεωγραφική) :
- Μελέτη Κοινότητας (Συλλογή στοιχείων - δομή ισχύος της Κοινότητας).
- Διερεύνηση αναγκών / εντοπισμός διερεύνηση προβλημάτων.
- Στάδια σχεδιασμού - επιλογή σχεδίου δράσης ή επιλογή λύσης αντιμετώπισης προβλήματος.
- Δημιουργία προγραμμάτων / παρακολούθηση της πορείας τους, αξιολόγηση.
- Γνώση και αξιοποίηση των πηγών της Κοινότητας ή δημιουργία νέων -διασύνδεση των πηγών.
- Προσέγγιση των μελών / κατοίκων της Κοινότητας.
- Εμπλοκή της Κοινότητας σε διαδικασίες προσδιορισμού αναγκών / προβλημάτων, οργάνωσης ομάδων δράσης / πρωτοβουλίας, λειτουργία επιτροπών.
- Η σημασία και το περιεχόμενο της τελικής φάσης στην εργασία Κοινότητες.
- Τήρηση / δημιουργία αρχείου για την εργασία στην Κοινότητα , σύμφωνα με την δεοντολογία του επαγγέλματος του Κ.Λ.
Δ. Στον τομέα της Έρευνας.
Οι σπουδαστές /στριες θα πρέπει να έχουν την ευκαιρία να μετέχουν σε ερευνητικό έργο που κάνει η Υπηρεσία και σε όλα τα στάδια διενέργειας της έρευνας.
Ε. Στον τομέα της Οργάνωσης και Διοίκησης :
Κάθε σπουδαστής /στρια θα πρέπει να έχει την ευκαιρία να γνωρίσει και να μελετήσει
- την δομή και τη λειτουργία της υπηρεσίας
- τον τρόπο διοίκησης της
- τον τρόπο που παίρνονται οι αποφάσεις που αφορούν την υπηρεσία / τους πελάτες
- τον τρόπο διαχείρισης
- να προβληματιστεί επί του τρόπου λειτουργίας της οργάνωσης, της δομής των αξιών / της φιλοσοφίας που τη διέπει και να συσχετίσει το είδος / ποιότητα παροχών της και αποτελεσματικότητας της με τα παραπάνω.
ΣΤ. Εμπλοκή σε άλλες δραστηριότητες :
Τέτοιες μπορεί να είναι:
- συμμετοχή σε συναντήσεις προσωπικού
- παρακολούθηση συναντήσεων Διοικητικών Συμβουλίων ή άλλων οργάνων (με συμμετοχή ή ως παρατηρητές)
- συμμετοχή σε επιτροπές / ομάδες εργασίας
- γενικά συμμετοχή σε όποιες δραστηριότητες μετέχει το προσωπικό.
Είναι σκόπιμο οι σπουδαστές /στριες να μετέχουν σε δραστηριότητες αυτού του είδους, διότι έτσι επιτυγχάνεται καλύτερα η ένταξη τους στην υπηρεσία, ενθαρρύνονται στο έργο τους και γίνονται αποτελεσματικότεροι αν λογίζονται ως μέλη της οργάνωσης.
Θεωρούνται δε σαν προϋπόθεση για την επιδίωξη των στόχων που περιγράφονται παραπάνω.
3. Καθήκοντα σπουδαστών /στριών προς την Υπηρεσία.
Η εργαστηριακή πρακτική άσκηση γίνεται 16 ώρες την εβδομάδα και για μεν το Δ εξάμηνο τις ημέρες Δευτέρα - Τετάρτη, για δε το Ε & ΣΤ εξάμηνο Τετάρτη και Παρασκευή.
- Οι σπουδαστές /στριες υποχρεούνται να τηρούν το ωράριο των 16 ωρών, όπως αυτό έχει συμφωνηθεί με την υπηρεσία και τον εκπαιδευτικό του τμήματος.
- Να τηρούν τον κανονισμό λειτουργίας της υπηρεσίας.
- Να τηρούν γραπτά στοιχεία για την εργασία τους με τον τρόπο που η υπηρεσία ορίζει.
- Να συνεργάζονται με τους Προϊστάμενους και το προσωπικό της υπηρεσίας.
- Να ενημερώνουν την υπηρεσία για όλες τις ενέργειες τους.
- Σε περίπτωση απουσίας να ενημερώνουν εγκαίρως την υπηρεσία / πελάτες και να ρυθμίζουν τα της εργασίας τους.
- Να τηρούν τον κώδικα δεοντολογίας του επαγγέλματος του Κ.Λ.
4. Τι αναμένεται από το Κέντρο πρακτικής άσκησης.
- Να παρέχει ένα περιβάλλον στο οποίο οι σπουδαστές /στριες γίνονται θετικά αποδεκτοί και ενθαρρύνεται η μάθηση τους.
- Να παρέχει μέσα που σχετίζονται με την εργασία των σπουδαστών όπως γραφείο, γραμματειακή βοήθεια, τηλέφωνο, πρόσβαση σε αρχείο, βιβλία . (Είναι αδύνατον να ορισθούν εδώ όλα τα απαιτούμενα μέσα με τρόπο που να ταιριάζει σε όλα τα Κέντρα πρακτικής, αλλά αυτά θα πρέπει να είναι επαρκή και να μην εμποδίζεται η εργασία των σπουδαστών).
- Η διοικητική παρακολούθηση των σπουδαστών /στριών θα πρέπει να είναι έργο της υπηρεσίας.
- Η ανάθεση έργου στους σπουδαστές /στριες γίνεται από την υπηρεσία και σε συνεννόηση με τον εκπαιδευτικό του τμήματος.
- Να προωθεί επαφές των σπουδαστών με άλλες σχετικές οργανώσεις.
- Να ενημερώνει το τμήμα μέσω του εκπαιδευτικού έγκαιρα για τυχόν προβλήματα / δυσκολίες που μπορεί να παρουσιαστούν στην άσκηση των σπουδαστών /στριών.
- Να διατυπώνει απόψεις για την καλύτερη οργάνωση της πρακτικής.
5. Καθήκοντα Εκπαιδευτικού του Τμήματος Κ.Ε. (Επόπτη).
1. Σε σχέση με τους σπουδαστές /στριες:
Η εποπτεία των σπουδαστών (εκπαιδευτική διεργασία) γίνεται από τον εκπαιδευτικό του τμήματος μία φορά την εβδομάδα και ώρες ανάλογες με τον αριθμό των σπουδαστών /στριών σε κάθε Κέντρο.
Το περιεχόμενο βασίζεται στο υλικό που προσκομίζουν γραπτώς οι σπουδαστές /στριες.
2. Σε σχέση με την υπηρεσία και το τμήμα Κ.Ε.:
- Να συνεργάζεται με το προσωπικό της οργάνωσης και τη Διοίκηση για θέματα της πρακτικής σε τακτά διαστήματα.
- Να μεταφέρει από και προς το τμήμα Κ.Ε. / υπηρεσία, απόψεις για την καλύτερη οργάνωση της πρακτικής και την απόδοση των σπουδαστών /στριών.
- Να συμβάλλει στην ανάπτυξη συνεργατικών σχέσεων μεταξύ της Υπηρεσίας και του τμήματος και στην προώθηση κοινών στόχων.
